Belçika’da Tütün Politikasında Geri Adım… Süpermarketlerde Sigara Satış Yasağı Kalktı, Ancak Teşhir Yasağı Devam Ediyor…

Bir yılı aşkın süredir devam eden yasal sürecin ardından Belçika hükümeti, süpermarketlerde sigara satışını yasaklayan düzenlemeyi tamamen kaldırma kararı aldı. Kararın perde arkasında, tütün üreticisi Philip Morris Benelux ile savunuculuk grubu Buurtsuper.be’nin Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başarılı itiraz yer alıyor.

Anayasa Mahkemesi, büyük ve küçük gıda mağazaları arasında yapılan ayrımın ayrımcı olduğuna hükmederek hükümete 1 Ocak 2027’ye kadar yeni bir yasa taslağı hazırlaması için süre vermişti. Ancak Sağlık Bakanı Vandenbroucke, bu planı terk ederek yasağı tamamen yürürlükten kaldırmayı tercih etti. Bununla birlikte, teşhir yasağı aynen devam ediyor; sigaralar mağazalarda hâlâ görünmeyecek şekilde saklanmak zorunda.

—–“Sigarasız Nesil” Hedefinde Çelişkili Bir Adım…

Bu gelişme, “sigarasız bir nesil” oluşturma hedefinde bir geri adım olarak yorumlansa da, Kanserle Mücadele Vakfı’ndan tütün önleme uzmanı Suzanne Gabriels, duruma daha incelikli yaklaşılması gerektiğini söylüyor. Radio 1’deki De Ochtend programında konuşan Gabriels, hükümetin masada iki önemli düzenleme olduğunu ve bir tercih yapmak zorunda kaldığını belirtti “Tütün ürünleriyle ilgili olarak hükümet tarafından onaylanması gereken iki önlem vardı. Bunlardan biri elektronik sigaralar için aroma yasağı, diğeri ise Anayasa Mahkemesi’nin tavsiyesi doğrultusunda gıda mağazaları için bir çözüm bulunmasıydı.”

——Tercih Aroma Yasağından Yana Kullanıldı…

Görüşmeler sonucunda hükümet, aroma yasağı seçeneğini önceliklendirdi. Geçen hafta yapılan açıklamaya göre, 1 Eylül 2028 itibarıyla elektronik sigaralarda aroma kullanımı yasaklanacak. Bu tarihten sonra yalnızca nötr ve tütün aromalı ürünlere izin verilecek. Uygulamanın temel amacı, gençlerin elektronik sigara kullanımını cazibesiz hale getirmek.

Gabriels bu kararı mantıklı bulduğunu ifade ederek, aromaların gençler arasında elektronik sigara kullanımını patlattığını vurguladı “Sciensano’nun sağlık araştırmasına göre, gençler arasında günlük elektronik sigara kullanımı beş yılda on kat arttı. Eğer bu hızla devam ederse, gerçekten büyük bir sorunla karşı karşıyayız. Aslında bugün zaten büyük bir sorunla karşı karşıyayız. Özellikle bu ürünlerin sosyal medyada ve etkileyiciler aracılığıyla gençlere yoğun şekilde tanıtıldığını biliyoruz.”

——Avrupa Boyutu ve Satış Yasağının Etkisi…

Uzman, Avrupa’daki siyasi gelişmelerin de kararda rol oynadığını söyledi. Hollanda’nın elektronik sigara aromalarını çoktan yasakladığını, Fransa ve İrlanda’da da benzer görüşmelerin sürdüğünü hatırlatan Gabriels, “Üç Avrupa ülkesi böyle bir önlemi alır almaz, bunun tüm gücüyle tartışılması gerekiyor” dedi.

Peki, kaldırılan satış yasağı işe yaramış mıydı? Sigaraların daha az yerde satılması, geçen yıl daha az sigara içilmesini sağladı mı? Gabriels, bu soruya henüz net bir yanıt verilemeyeceğini, çünkü elimizde veri olmadığını belirtti. Ancak uluslararası araştırmalara atıfta bulunarak, “Daha az bulunabilirlik veya daha az satış noktası gerçekten de bir etkiye sahip” dedi.

Özetle Belçika, bir yandan gençleri elektronik sigaradan korumak için aroma yasağına yönelirken, diğer yandan süpermarketlerdeki sigara satış yasağını kaldırarak tütün politikasında iki yönlü bir yol izlemiş oldu…