Belçika’da Siyasi Deprem… Başbakan Bart De Wever İstifasını Sundu, Belçika Kralı Philippe’in Kararı Şaşırttı…

Belçika’da 2027 yılı federal bütçesi üzerinde koalisyon ortakları arasında yaşanan derin anlaşmazlık, hükümeti dağılma noktasına getirdi. Başbakan Bart De Wever, hükümetinin istifasını Kral Philippe’e sundu. Ancak Kral’ın istifayı hemen kabul etmek yerine askıya alması, ülkede siyasi gündemi değiştirdi. Kral Philippe, koalisyon ortaklarına yeniden uzlaşma sağlamaları için zaman tanırken, gözler sarayda yapılacak siyasi liderler görüşmelerine çevrildi.

—–10 MİLYAR EUROLUK BÜTÇE AÇIĞI HÜKÜMETİ KRİZE SÜRÜKLEDİ…

Belçika’da 2027 yılı federal bütçesi üzerindeki görüşmelerin sonuçsuz kalması, Başbakan Bart De Wever liderliğindeki Arizona koalisyonunu ciddi bir siyasi krizle karşı karşıya bıraktı.

Federal bütçede ortaya çıkan yaklaşık 10 milyar euroluk açığın nasıl kapatılacağı konusunda koalisyon ortakları arasında ortak bir çözüm bulunamadı. Vergi artışları, kamu harcamalarının azaltılması ve büyük servetlerden daha fazla vergi alınması gibi konularda yaşanan görüş ayrılıkları, hükümet içindeki gerilimi giderek artırdı.

Dün gece geç saatlere kadar devam eden ve hükümetin dar kapsamlı karar alma toplantısı olarak bilinen “kern” görüşmelerinden de sonuç çıkmadı. Tarafların uzlaşmaya varamaması üzerine Başbakan De Wever, hükümetinin istifasını sunma kararı aldı.

—–BAŞBAKAN DE WEVER KRAL PHILIPPE’E İSTİFASINI SUNDU…

Başbakan Bart De Wever, yerel saatle 09.30 sıralarında Kral Philippe’in huzuruna çıkarak hükümetinin istifasını sundu.

De Wever’in resmi istifa mektubunu Kral’a iletmesinin ardından gözler saraydan gelecek karara çevrildi. Kısa süren görüşmenin ardından Başbakan, Kraliyet çalışma sarayından ayrıldı.

Belçika’da hükümetin istifasının ardından Kral Philippe’in önünde istifayı kabul etmek, reddetmek veya askıya almak seçenekleri bulunuyordu.

Kral Philippe’in, hükümetin istifasını hemen kabul etmek yerine askıya almayı tercih ettiği bildirildi. Böylece koalisyon partilerine bütçe konusunda yeniden müzakere yürütmeleri ve ortak bir çözüm bulmaları için ek süre tanınmış oldu.

İstifanın kabul edilmesi hâlinde ülkenin yaklaşık 40 gün içerisinde seçim sürecine girmesi gerekecekti. Kral’ın kararı ise şimdilik erken seçim ihtimalini erteleyerek siyasi çözüm arayışına kapı araladı.

—–KRAL PHILIPPE SİYASİ PARTİ LİDERLERİYLE GÖRÜŞECEK…

Kral Philippe’in, koalisyonu oluşturan siyasi partilerin genel başkanlarını saraya davet ederek ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştireceği bildirildi.

Görüşmelerin birkaç güne yayılması bekleniyor. Saraydaki temas programına göre Kral Philippe, ilk olarak Les Engagés lideri Yvan Verougstraete ve CD&V lideri Sammy Mahdi ile bir araya gelecek.

Ardından Vooruit lideri Conner Rousseau ve MR lideri Georges-Louis Bouchez ile görüşmesi planlanıyor. N-VA lideri Valerie Van Peel’in de perşembe öğleden sonra Kral tarafından kabul edilmesi bekleniyor.

Kral Philippe’in cuma günü saat 10.30’da Başbakan Bart De Wever ile yeniden görüşeceği bildirildi.

Bu görüşmelerde koalisyon ortaklarının bütçe konusundaki tutumlarının değerlendirilmesi ve hükümet krizinin aşılması için yeni bir yol haritası oluşturulması bekleniyor.

—–KOALİSYON ORTAKLARI VERGİ VE TASARRUF KONUSUNDA ANLAŞAMIYOR…

Arizona koalisyonundaki krizin temelinde, 10 milyar euroluk bütçe açığının hangi yöntemlerle kapatılacağına ilişkin farklı siyasi yaklaşımlar bulunuyor.

Koalisyon ortaklarından Frankofon liberal parti MR, gündeme getirilen vergi artışlarına karşı çıkıyor. MR, yeni vergiler yerine kamu harcamalarında yapısal tasarrufa gidilmesini ve devlet harcamalarının yeniden düzenlenmesini savunuyor.

Flaman sosyalist parti Vooruit ile Frankofon merkez sağ parti Les Engagés ise özellikle büyük servet sahiplerinin ülke bütçesine daha fazla katkıda bulunması gerektiğini düşünüyor.

Büyük servetlere ek vergi getirilmesi ve vergi yükünün daha adil dağıtılması yönündeki talepler, koalisyon ortakları arasındaki görüş ayrılıklarının başlıca nedenlerinden biri hâline geldi.

MR’ın vergi artışlarını kabul edilemez bulması, diğer ortakların ise büyük servetlerden daha fazla katkı alınmasında ısrar etmesi, müzakerelerin tıkanmasına yol açtı.

—–MUHALEFETTEN KOALİSYONA SERT ELEŞTİRİLER…

Hükümet krizine muhalefet partileri de tepki gösterdi.

Yeşillerin Frankofon kanadı Ecolo, Arizona koalisyonunu “dogmatik ve tıkanmış” olarak nitelendirerek hükümet ortaklarının bütçe konusunda çözüm üretememesini eleştirdi.

Aşırı sol çizgideki PTB ise Başbakan Bart De Wever’in istifasının kendileri açısından üzücü bir gelişme olmayacağını belirtti. Parti, bütçe açığının kapatılması için milyonerlerin daha fazla vergi ödemesi gerektiği yönündeki önerisini yineledi.

Muhalefet cephesinden gelen açıklamalar, bütçe krizinin yalnızca koalisyon içindeki bir anlaşmazlık olmadığını, ülkenin ekonomi politikaları konusunda daha geniş bir siyasi tartışmaya dönüştüğünü gösteriyor.

—–İŞ DÜNYASINDAN UYARI “SİYASİ KRİZİ TETİKLEMENİN ZAMANI DEĞİL”…

Hükümet krizine iş dünyası temsilcileri de kayıtsız kalmadı. İşveren örgütleri, siyasi partilere müzakere masasına geri dönmeleri ve ülkenin ekonomik geleceğini riske atmadan bir anlaşmaya varmaları çağrısında bulundu.

Belçika İşletmeler Federasyonu VBO Başkanı Pieter Timmermans, mevcut ekonomik koşullarda yeni bir siyasi krizin ülkeye zarar vereceğini belirterek, “Siyasi bir krizi tetiklemenin zamanı değil” mesajını verdi.

VBO, kamu harcamalarının yeniden yapılandırılmasını ve devlet bütçesinde kalıcı tasarruf önlemlerinin hayata geçirilmesini talep ediyor.

İş dünyasının diğer önemli kuruluşları VOKA, Unizo ve NSZ de federal hükümet partilerine çağrıda bulunarak görüşmelerin yeniden başlamasını istedi.

VOKA Üst Yöneticisi Frank Beckx, Belçika ekonomisinin içinde bulunduğu tabloya dikkat çekerek sanayi sektörünün zorlandığını, inşaat sektöründeki iflasların arttığını ve ekonomik büyümenin neredeyse durma noktasına geldiğini ifade etti.

Beckx, ulusal borcun faiz yükünün de yükselmeye devam ettiğini belirterek, hükümetin bütçe konusunda gecikmeden sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.

—–SENDİKALARDAN BÜYÜK SERVETLERE VERGİ TALEBİ…

Sosyalist sendika ABVV de hükümet ortaklarının müzakere masasından ayrılmaması gerektiğini savunuyor. Ancak sendika, bütçe açığının kapatılması için çalışanların ve dar gelirli kesimlerin üzerine yeni yükler getirilmesine karşı çıkıyor.

ABVV, Belçikalıların büyük çoğunluğunun büyük servetlere ek vergi uygulanmasını desteklediğini belirterek, bütçe açığının kapatılmasında varlıklı kesimlerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

Sendika, KDV artışına ve ücret endekslemesinin dondurulmasına ise kesinlikle karşı çıkıyor. Bu iki konuyu “kırmızı çizgi” olarak tanımlayan ABVV, taleplerinin dikkate alınmaması hâlinde hükümetle ve ilgili taraflarla karşı karşıya geleceklerini açıkladı.

ABVV açıklamasında, “Kırmızı çizgilerimizi aşan herkes ABVV ile karşı karşıya kalacak” ifadelerine yer verdi.

Sendika ayrıca, bütçe açığının kapatılması için sürekli olarak gündeme getirilen bazı önlemlerin dışında farklı seçeneklerin de bulunduğunu belirterek, çalışanların haklarını koruyan alternatif çözümler üretilmesini istedi.

—–BELÇİKA’DA GÖZLER SARAYDAN GELECEK KARARDA…

Başbakan Bart De Wever’in istifasını sunması ve Kral Philippe’in bu istifayı askıya alması, Belçika siyasetinde yeni bir dönemin kapısını araladı.

Önümüzdeki günlerde yapılacak saray görüşmeleri, Arizona koalisyonunun geleceği açısından belirleyici olacak. Koalisyon ortaklarının 10 milyar euroluk bütçe açığının kapatılması konusunda uzlaşma sağlayıp sağlayamayacağı ise belirsizliğini koruyor.

İş dünyası ekonomik istikrarın korunmasını isterken, sendikalar vergi yükünün adil paylaşılması ve çalışanların haklarının güvence altına alınması konusunda ısrarcı.

Belçika şimdi tek bir sorunun yanıtını bekliyor: Kral Philippe’in tanıdığı ek süre, hükümeti kurtarmaya yetecek mi, yoksa ülke erken seçim yoluna mı girecek?