Belçika’da Hayatımızda Çok Şeyler Değişecek…1 Ekim’den İtibaren Yürürlüğe Giren Yeni Değişiklikler…

Yaz mevsiminin sona ermesiyle birlikte Belçika’da Ekim ayında bir dizi kural ve önlem değişikliği yürürlüğe giriyor. Plaka numaralarından cezaevi uygulamalarına, enerji sözleşmelerinden sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler geçerli olacak.

——Rahatsız Edici Plaka Numaraları Artık İptal Edilebilecek…

Şimdiye kadar Belçika Araç Kayıt Servisi’nin (DIV) kendi başına rahatsız edici kişiselleştirilmiş plakaları iptal etmesinin yasal bir dayanağı yoktu; yapabilecekleri tek şey plaka sahibine ulaşarak gönüllü olarak değiştirmeyi kabul etmesini ummaktı.

Ancak bundan böyle, “hakaret içerikli, kamu düzenine veya ahlakına aykırı, savaş suçlarına, silahlı çatışmalara, şiddete veya ırkçı, cinsiyetçi, Holokost inkârcısı veya homofobik herhangi bir içeriğe atıfta bulunan veya şiddeti, ırk ayrımcılığını, nefreti veya ayrımcılığı kışkırtan” plaka numaraları iptal edilebilecek. Bu, mesaj “gizli veya örtülü” olsa bile geçerli olacak.

DIV, iptal işlemine geçmeden önce plaka sahibiyle iletişime geçerek ücretsiz bir yedek ürün teklif edecek. Mülk sahibinin yanıt vermek ve gerekçelerini sunmak için 30 günü olacak. Reddetme, itiraz etme veya yanıt vermeme durumunda DIV iptal işlemine devam edebilecek. Araç sahibi, 30 gün içinde karara itiraz edebilecek; bu durumda konu Federal Ulaşım Bakanı’na iletilecek ve bakan 30 gün içinde karar verecek.

——Cezaevlerinde Aşırı Kalabalıkla Mücadele…

Federal Adalet Bakanı Annelies Verlinden (CD&V) tarafından cezaevlerindeki aşırı kalabalıkla mücadele etmek için getirilen acil önlemler yürürlüğe giriyor. Bunlar arasında belirli kategorilerdeki hükümlülere otomatik olarak elektronik takip cihazı takılması yer alıyor.

Belçika hapishanelerinde yerde uyuyan çok sayıda mahkum sorununu çözmek için, 18 aya kadar hapis cezası alan mahkumlara 2028 yılı sonuna kadar otomatik olarak ayak bileği izleme cihazı takılacak. Yüksek risk kategorisindeki mahkumlar bu önlemin dışında tutulacak. Her dava incelenmek üzere bir ceza hakimine veya mahkemeye sunulacak; ancak bu inceleme yalnızca geriye dönük olarak yapılacak.

Belçika’da ikamet hakkı bulunmayan hükümlüler için hızlandırılmış bir sınır dışı etme süreci de yürürlüğe girecek. Hüküm veren hakimin müdahalesi olmaksızın sınır dışı etme süresi, cezanın bitiminden 12 ay öncesine kadar uzatılacak. Üç yıla kadar hapis cezası çeken hükümlüler için geçici bir acil durum önlemi de getirilecek: Cezalarının sadece üçte birini çektikten sonra sınır dışı edilme hakkına sahip olacaklar. Aşırı kalabalık nedeniyle erken tahliye uygulaması 2027 yılının sonuna kadar uzatılıyor, ancak bu uygulama toplam cezası üç yılı geçmeyen hükümlülerle sınırlı olacak.

——Serbest Meslek Sahibi Öğrencilere Yeni Haklar…

Bundan böyle serbest meslek sahibi öğrenciler 25. yaş günlerinden sonra da bu statülerini koruyabilecekler. Daha önce 25 yaşına girdikten sonra otomatik olarak normal “serbest meslek sahibi” statüsüne geçiyorlar ve öğrenci statüsüyle ilişkili çeşitli avantajları kaybediyorlardı. Artık bu öğrenciler, öğrenci statülerini koruyarak eğitimlerini tamamlayabilecekler.

Ayrıca okul veya akademik yılın başında verilmesi gereken onur beyannamesi kaldırılıyor. Devamsızlık kontrolü, sonuç listeleri esas alınarak geriye dönük olarak gerçekleştirilecek. Öğrenciler, tüm dönem için öğrenim şartını yerine getirmeseler bile mezuniyet derecelerini aldıkları dönem boyunca statülerini koruyabilecekler. Yeni kurallar ayrıca 27 krediden (veya 17 ders saatinden) daha az ders alan ancak tez hazırlayan öğrencilerin de statülerini koruyabileceğini açıklığa kavuşturuyor.

——Enerji Sözleşmelerinde “Hileli İndirimler” Yasaklanıyor…

Belçika’daki enerji tedarikçilerinin artık enerji sözleşmelerinde “hileli indirimler” olarak adlandırılan, genellikle katı koşullarla birlikte gelen önemli indirimleri sunmalarına izin verilmeyecek. Bu indirimler fiyat karşılaştırma araçlarına dahil edildiğinden, bu sözleşmeler genellikle karşılaştırmalarda yanlış bir şekilde daha avantajlı çıkıyordu.

Bundan böyle indirimler ilk kilowat saatten itibaren uygulanacak ve sözleşmenin tüm süresi boyunca geçerli kalacak. Ayrıca doğalgaz ve elektrik tedarikçilerinin, aynı ürün adını koruyarak yeni sözleşmeler için belirli bir ürünün fiyatlandırma koşullarını ay ortasında değiştirmelerine artık izin verilmeyecek. Fiyatlandırma koşulları değişirse ürünün adı da değişmek zorunda olacak.

—–Sosyal Tarifelerde Artış…

Elektrik ve Doğalgaz Düzenleme Komisyonu’nun (CREG) açıklamasına göre, 1 Ekim’den 31 Aralık’a kadar geçerli olacak yılın dördüncü çeyreğine ilişkin sosyal tarifelerde doğalgaz ve ısıtma için %11,4’lük bir artış olacak. Elektrik fiyatlarında ise iki kademeli gece ve sadece gece tarifelerinde ortalama %7’lik bir artış yaşanacak.

Sosyal tarife, elektrik, doğalgaz ve ısıtma için önemli ölçüde indirimli bir tarife olup belirli yardımlardan veya ödeneklerden yararlanan hanelere veriliyor. Bu iki tarife, artışın %10’u aşmamasını sağlamak için sınırlandırılmak zorunda kaldı. Sınırlama olmasaydı ısıtma ve doğalgaz tarifeleri üçüncü çeyreğe kıyasla %43,7, önceki dört çeyreğin ortalamasına kıyasla ise %61,2 oranında artacaktı.

—–Brüksel’de Şarj Noktalarına Dönüşümlü Tarife…

Brüksel Başkent Bölgesi’nde elektrikli araçlar için kamuya açık şarj noktalarının kullanımına yönelik bir dönüşümlü tarife uygulaması yürürlüğe giriyor. Amaç, zaten şarj edilmiş araçlarını saatlerce şarj noktasına bağlı bırakan “şarj noktası gaspçılarını” caydırmak.

Saat 09:00 ile 22:00 arasında altı saatten fazla süreyle şarj noktasına bağlı kalan araçlar için dakika başına 6 sent ücret alınacak.

—–Kistik Fibrozis İlacı Geri Ödeme Kapsamına Alındı…

Alyftrek adlı ilaç, altı yaş ve üzeri kistik fibroz hastaları için geri ödenecek. İlk defa, daha nadir genetik mutasyonlara sahip hastalar da geri ödenen bir tedaviye erişebilecek.

Kistik fibrozis, CFTR genindeki anormalliklerden kaynaklanan ciddi bir kalıtsal hastalık. Alyftrek, hastalığın altında yatan kusurlu proteine doğrudan etki eden ilaçlar olan CFTR modülatörleri sınıfına ait. İlaç üç aktif bileşeni birleştiriyor ve mevcut Kaftrio ve Kalydeco kombinasyonunun günde iki kez alınmasına kıyasla günde bir kez alınıyor.

Geri ödeme, kistik fibroz hastalarının yaklaşık %85’ini oluşturan yaygın F508del mutasyonuna sahip hastalar ve F508del dışındaki bazı daha nadir mutasyonlara sahip hastalar için geçerli. Şimdiye kadar CFTR modülatörü bu ikinci grup için geri ödenmiyordu. Nadir mutasyon vakalarında etkinliğe ilişkin belirsizlik daha fazla olduğundan bu grup 12 haftalık bir deneme tedavisiyle başlayacak; geri ödeme ancak klinik iyileşme gösterilmesi durumunda devam edecek. Belçika’da kistik fibrozis tanısı konmuş 1.397 kişi bulunuyor ve bunların yaklaşık 1.010’u şu anda Kaftrio’ya erişebiliyor.

—–Diş Hekimine Giderken Kimlik Kartı Zorunlu…

Bundan böyle diş hekimine giden herkesin kimlik kartını yanında bulundurması gerekiyor; çünkü diş hekimleri, hastanın yalnızca kendi payına düşen ücreti ödediği elektronik üçüncü taraf ödeme sistemini kullanırken hastalarının kimliklerini doğrulamak zorunda kalacak.

Yetişkinler için bu, Belçika elektronik kimlik kartı (eID) veya elektronik yabancı kimlik kartı; çocuklar için ise Kids-ID veya ISI+ kartı anlamına geliyor. Eğer hasta randevuya kimlik kartıyla gelmezse diş hekimi yine de hastanın kimliğini sağlık sigorta şirketinden alınan bir etiket gibi başka yollarla doğrulayabilecek. Ulusal Sağlık ve Engellilik Sigortası Enstitüsü’ne (NIHDI) göre diş hekimine giderken kimlik kartını yanında bulundurmanın “çok sayıda avantajı” bulunuyor. Hemşireler ve hastaneler de elektronik üçüncü taraf ödeme sistemini kullanırken hastalarının kimliklerini doğrulamak zorunda.

—–Valonya’da Yenileme Desteği Programı…

Valonya’da yenileme desteğine yönelik yeni program yürürlüğe giriyor. Destek tedbirleri, başvuru sahiplerinin gelirine ve yapılacak işlerin sağlayacağı enerji tasarrufuna göre uyarlanmış krediler şeklinde olacak.

“Etiket yükseltmesi” elde etmelerine yardımcı olmak amacıyla bu destek, en düşük enerji verimliliğine sahip evler için tasarlandı; yani planlanan çalışmaların en az D derecesiyle sonuçlanacağı G veya F EPC derecesine sahip evler ve en az C derecesi hedefleyen E derecesine sahip evler.