“Emirdağ’da Göç ve Yerel Sürdürülebilir Kalkınma” Adlı Akademik Eserin Kitabını Üniversitesinden Aldık…

Nejdet Özkan Eskişehir – Geçtiğimiz hafta Gazete Türk olarak Osmangazi Üniversitesinde “Emirdağ’da Göç ve Yerel Sürdürülebilir Kalkınma” adlı akademik eserin kitabını Osmangazi Üniversitesi öğretim üyelerinden aldık. Kitabın içeriği ve çalışmalar hakkında bilgilendirildik.

“Emirdağ’da Göç ve Yerel Sürdürülebilir Kalkınma” Emirdağ’dan Belçika’ya göçün 50. yılı vesilesiyle başlatılan ve 2016 yılında tamamlanan, 449 sayfalık kapsamlı bir akademik eser…

—– Çalışmanın Kapsamı ve Amacı…

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Senatosu’nun kararıyla 2014 yılında başlatılan bu projenin temel amacı, Emirdağ ilçesinin 1950-2014 yılları arasındaki sosyo-ekonomik ve kültürel değişimini göç olgusuyla ilişkili olarak incelemektir. Proje, Emirdağ’ın sürekli göç vermesinin nedenlerini ve bu göçün ilçe üzerindeki etkilerini bilimsel olarak ortaya koymayı hedeflemiştir.

—–Yöntem ve Çalışma Alanları…

Araştırma ekibi, göçün hem kaynak yeri hem de varış noktalarındaki etkilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmek için geniş bir saha çalışması yürütmüştür. Bu çalışmalar üç ana merkezde gerçekleştirilmiştir…

***Emirdağ ve Köyleri:

Göçün başlangıç noktası olan bölge.

***Eskişehir:

Göçün yoğun olarak yapıldığı iç göç hedeflerinden biri.

***Belçika (özellikle Brüksel ve Gent şehirleri):

Yurt dışı göçünün ana merkezi.

Araştırmacılar bu bölgelerde geniş tabana yayılan anket çalışmaları yapmış ve bu sayede göçün iktisadi, sosyal, kültürel ve sosyolojik alanlardaki etkilerini nicel verilerle desteklemiştir.

—–Akademik Kadro ve Paydaşlar…

Çalışmayı ESOGÜ öğretim üyelerinden oluşan bir ekip yürütmüştür. Soruda ismi geçen hocaların yanı sıra, projenin başlangıcında isimleri geçen akademisyenler şunlardır:

***Prof. Dr. Özcan Dağdemir

***Prof. Dr. Zeki Kartal (Emirdağlılar Vakfı Onur Kurulu üyesi)

***Prof. Dr. Hüseyin Gürbüz

***Prof. Dr. Rukiye Tınas

Araştırma ekibi, çalışmaları hakkında bilgi vermek ve destek almak amacıyla Emirdağlılar Vakfı gibi sivil toplum kuruluşlarını ziyaret etmiş ve bu kurumlarla iş birliği yapmıştır. Ayrıca, Emirdağ Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) ve Emirdağ Belediyesi de projenin paydaşları arasında yer almıştır.

—–Ortaya Çıkan Eser…

Yaklaşık iki yıl süren bu akademik çalışmanın sonucunda “Emirdağ’da Göç ve Yerel Sürdürülebilir Kalkınma” konulu bir kitap hazırlanmıştır. 449 sayfalık bu eser, Emirdağ’ın geçmişini, bugününü ve geleceğini ekonomik ve sosyo-kültürel yönleriyle ele alan önemli bir kaynak olarak tanıtılmıştır. Eser, ilgili kurum ve kuruluşlara takdim edilmiş ve kamu yöneticileri, yatırımcılar ile araştırmacıların istifadesine sunulması hedeflenmiştir.

Türkiye ve Belçika’da yürütülen çalışmaları bu çalışmalar, göçün iki yakasındaki (gönderen ve alan bölgeler) dinamikleri anlamak için kapsamlı bir saha araştırması olarak tasarlanmıştır.

—–Türkiye’de Yürütülen Çalışmalar…

Türkiye’deki araştırmalar, göçün başlangıç noktası Emirdağ ve göçmenlerin Türkiye içindeki yoğunlaşma noktalarına odaklanmıştır.

***Emirdağ’da Başlangıç ve Koordinasyon:

Projenin ilk toplantısı ve tanıtımı, proje yöneticisi Doç. Dr. Zeki Kartal’ın katılımıyla Emirdağ’da gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıda, Prof. Dr. Özcan Dağdemir tarafından planlanan anket ve mülakat soruları, Emirdağ Kaymakamı, Belediye Başkanı ve sivil toplum kuruluşu temsilcileriyle paylaşılmış ve onların görüşleri alınmıştır. Bu, projenin yerel paydaşlarla iş birliği içinde yürütüldüğünü gösterir.

***Eskişehir’de Gurbetçilerle Anket ve Mülakatlar:

Proje kapsamında Eskişehir’de yaşayan ve yurt dışı bağlantısı olan gurbetçilerle bir dizi görüşme yapılmıştır. Bu çalışmalar, Emirdağ Kültür ve Sanat Derneği (ESAB)’in organizasyonuyla dernek binasında gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler, göçmenlerin deneyimlerini, göçün sosyo-ekonomik etkilerini ve memleketleriyle olan bağlarını anlamayı amaçlamıştır.

—–Belçika’da Yürütülen Çalışmalar…

Belçika’daki çalışmalar, göçün varış noktasındaki etkilerini ve göçmen ilişkiler ağlarını incelemeye yöneliktir.

***Göçmen Ağlarının (Network) Rolü:

Yapılan araştırmalar, Emirdağ’dan Belçika’ya göçün, özellikle evlilik göçleri başta olmak üzere, güçlü göçmen ilişkiler ağları aracılığıyla gerçekleştiğini ve sürdüğünü ortaya koymuştur. Proje ekibi, Belçika’daki Emirdağlı toplulukla doğrudan görüşmeler yaparak bu ağların yapısını ve işleyişini analiz etmiştir.

***Brüksel ve Gent Odaklı Saha Çalışması:

Projenin bir diğer önemli ayağı, Belçika’nın başkenti Brüksel ve Emirdağlı göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı Gent şehirlerinde gerçekleştirilmiştir. Bu saha çalışmaları, Belçika’daki Emirdağlı diasporasının sosyo-ekonomik durumunu, kültürel entegrasyon süreçlerini ve anavatanla olan ekonomik ve sosyal bağlarını incelemeyi hedeflemiştir.

——Çalışmaların Kapsayıcı Amacı…

Türkiye ve Belçika’daki bu saha çalışmaları, projenin ana hedefleri doğrultusunda bir bütün oluşturmuştur…

***Karşılıklı Etkileşimin Tespiti:

Göç olgusunun Emirdağ’ın sosyo-ekonomik gelişimini nasıl etkilediğini ve ilçenin mevcut durumunun göçü nasıl tetiklediğini ortaya çıkarmak.

***Potansiyelin Belirlenmesi:

Emirdağ’ın tarım, sanayi ve turizm gibi alanlardaki potansiyelini ve uzmanlaşma alanlarını tespit etmek.

***Ekonomik Entegrasyonun Araştırılması:

Emirdağ ekonomisinin Eskişehir ve Belçika (Brüksel, Gent) gibi bölgesel ve küresel pazarlara entegrasyon olanaklarını araştırmak.

Bu çalışmalar, sadece geçmişe ışık tutmakla kalmayıp, aynı zamanda Emirdağ’ın geleceğine yönelik stratejiler geliştirmek için de bir zemin hazırlamıştır. Araştırmacıların bu kapsamlı çalışması, 449 sayfalık eserde bir araya getirilmiştir.

Akademisyenlerin Türkiye ve Belçika’da yürüttüğü çalışmaları, elde ettikleri bulgular ve bu çalışmaların hangi daha geniş akademik bağlama oturduğu hakkında daha spesifik bilgiler şöyle;

—–Temel Araştırma Konuları ve Bulgular…

Proje ekibinin odaklandığı ana konular, göçün hem kaynak yer (Emirdağ) hem de varış yeri (Belçika) üzerindeki karşılıklı ve çok boyutlu etkilerini kapsıyordu. Bu kapsamda öne çıkan bulguları şöyle sıralayabiliriz:

***Göçmen İlişkiler Ağlarının İşlevi:

Araştırma, Emirdağ’dan Belçika’ya göçün başlamasında ve sürmesinde göçmen ilişkiler ağlarının çok güçlü bir etken olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle 1973’ten sonraki dönemde, işçi göçünün yerini aile birleşimi ve evlilik göçlerinin almasında bu ağlar hayati rol oynamıştır.

***Sosyal Sermaye ve Kalkınma:

Çalışma, göçmenlerin oluşturduğu bu ilişki ağlarının bir “sosyal sermaye” biçimi olarak işlediğini ve göç kararlarını doğrudan etkilediğini göstermiştir. Bu, göçü sadece bireysel bir karar olmaktan çıkarıp, topluluk temelli bir olgu olarak ele almışlardır.

***Yoksulluk ve Gelir Dağılımına Etkisi:

Proje kapsamında yayınlanan bir akademik makalede (Dağdemir ve diğerleri, 2018), göçün Emirdağ gibi kırsal bir bölgede yoksulluk ve gelir dağılımı üzerindeki etkileri de nicel verilerle analiz edilmiştir. Bu, göçün ekonomik sonuçlarının daha dar bir perspektiften incelendiğini gösterir.

—–Kullanılan Yöntemler…

Bu bulgulara ulaşmak için kullanılan yöntemler ise oldukça sistematikti…

***Karma Yöntem (Nicel ve Nitel):

Sadece anketlerle yetinilmemiş, aynı zamanda göçün sosyolojik ve kültürel boyutlarını derinlemesine anlamak için nitel görüşmelere de başvurulmuştur. Bu yaklaşım, hem geniş bir veri havuzu oluşturmayı hem de bireysel deneyimleri yakalamayı mümkün kılmıştır.

***Geniş Katılımcı Grubu:

Belçika ve Emirdağ’da gerçekleştirilen benzer başka çalışmalar, bu tür araştırmalarda 75 katılımcı ve 17 kanaat önderi ile görüşüldüğünü göstermektedir. Bu, proje ekibinin de benzer bir örneklem büyüklüğüne ulaşarak sağlam verilere dayandığını düşündürmektedir.

***Öncü Çalışmalardan Yararlanma:

Akademisyenler, kendi saha çalışmalarını yürütürken, konuyla ilgili daha önce yapılmış akademik çalışmalardan da geniş ölçüde faydalanmışlardır. Bu, araştırmalarını daha sağlam bir teorik temele oturtmalarını sağlamıştır.

—–Çalışmanın Akademik ve Kurumsal Bağlamı…

Bu proje, akademik bir çalışmanın ötesinde, yerel kalkınma hedefleriyle doğrudan ilişkilendirilmiş stratejik bir girişimdi…

***Kurumsal Ortaklık:

Proje, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nin yanı sıra Emirdağ Kaymakamlığı, Emirdağ Belediyesi ve Emirdağ Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) gibi yerel yönetim ve sivil toplum kuruluşlarının ortaklığıyla yürütülmüştür. Bu durum, çalışmanın doğrudan politika üreticilere ve yatırımcılara yol gösterme amacını taşıdığını gösterir.

***Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleriyle Bağlantı:

Çalışmanın ortaya koyduğu veriler, daha sonraki yıllarda Emirdağ’ın kalkınma durumunu değerlendiren başka akademik çalışmalara da zemin hazırlamıştır. Örneğin, 2024 yılında yayınlanan bir makale, Emirdağ Belediyesi’nin projelerini Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) çerçevesinde değerlendirirken bu projenin verilerinden ve analizlerinden yararlanmıştır.

——Göç ve Yatırım İlişkisi… Bir Örnek…

Projenin temel hipotezlerinden biri, göçün Emirdağ’ı “Avrupa’ya açılan bir kapı” haline getirdiği ve geri dönüşlerin yatırımları tetiklediği yönündeydi. Bu bağlamda, projenin tamamlanmasından yıllar sonra hayata geçen bir örnek, araştırmanın öngörülerini doğrular niteliktedir…

***Emirdağ Helvacısı Fabrikası:

Belçika’da yaşayan Emirdağlı iş insanları Sabri Halabak ve Eyüp İbrahim Tapalı, yaklaşık 10 milyon dolarlık bir yatırımla Emirdağ Organize Sanayi Bölgesi’nde bir helva fabrikası kurmuştur. Bu tesis, 65 kişiye istihdam sağlarken ilçenin ihracat potansiyeline de katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu yatırım, göçmenlerin edindikleri sermaye ve tecrübeyi memleketlerine geri taşıyarak yerel kalkınmaya doğrudan katkı sağladığını gösteren somut bir örnektir.