Brüksel’de Vergi Tartışması “Nüfusun %70’i Vergi Ödemiyor” İddiasına Yanıtlar…

Belçikalı eski bakan ve gazeteci Rik Van Cauwelaert “Brüksel nüfusunun yüzde 70’inin kişisel gelir vergisi ödemediği” yönündeki açıklamalara cevap verdi. Konuya ilişkin farklı kurumlardan gelen hesaplamalar, gerçek oranın yüzde 52 ila 58 arasında olduğunu gösteriyor.

—–İddianın Kaynağı Brüksel Vergi Dairesi Belgesi…

Gazeteci Van Cauwelaert’in açıklamasının kaynağında, Brüksel-Başkent Bölgesi’nin vergi idaresi olan Brüksel Vergi Dairesi’nden bir belge yer alıyor. Belgede şu ifadeler bulunuyor:

“Beyannamelerin yaklaşık yüzde 72’si, 30.000 Euro’dan az net vergilendirilebilir gelire ilişkindir. Bu kategoriler çok az veya hiç gelir vergisi ödemediğinden, Bölge’nin maliyesine neredeyse hiç katkıda bulunmazlar.”

Bu rakamlar 2021 yılına ait. Brüksel İstatistik ve Analiz Enstitüsü’nün (BISA) en güncel verileri ise 2023 yılını kapsıyor. O dönemde vergi beyannamelerinin %67’sinin net vergilendirilebilir gelirinin 30.000 Euro’dan az olduğu belirtiliyordu.

—–Beyanname Sayısı, Kişi Sayısıyla Aynı Değil…

***Önemli bir ayrıntı:
Vergi beyannamelerinin %67’si, nüfusun %67’si ile aynı şey değil. Her beyanname bir kişiyi temsil etmiyor; evli kişiler veya yasal olarak birlikte yaşayan çiftler tek bir beyanname veriyor. Bu nedenle vergi ödeyen kişi sayısı, beyanname sayısından daha fazla.

Ayrıca o %72 (veya %67) oranındaki kesim gerçekten de kişisel gelir vergisi ödüyor; yalnızca gelirleri çok düşük olduğu için çok az vergi ödüyorlar. Dolayısıyla “hiç vergi ödemediklerini” söylemek yanlış.

—–Farklı Hesaplamalar, Gerçek Oran Ne?…

2023 yılı için 1.255.834 nüfuslu Brüksel’de 662.954 kişi işsizlik beyanında bulundu. Bu da en az 662.954 kişi anlamına geliyor, ancak gerçekte daha fazla.

Farklı kurumların hesaplamaları şu sonuçları veriyor:

BISA (Brüksel İstatistik ve Analiz Enstitüsü): Tüm nüfus hesaba katıldığında Brüksel nüfusunun yüzde 45’i kişisel gelir vergisi ödüyor, yüzde 55’i ödemiyor.

***Belçika’nın geri kalanı:
Ortalama yüzde 63 oranında vergi ödeniyor.

***Brüksel Maliye Bakanı Dirk De Smedt’in kabinesi:
Nüfusun yüzde 42 ila 48’i kişisel gelir vergisi ödüyor; yüzde 52 ila 58’i ödemiyor.

***KU Leuven araştırmacısı Stijn Van Houtven (Statbel verileri):
Yüzde 44’ü vergi ödüyor, yüzde 56’sı ödemiyor.

Dolayısıyla tek bir rakam üzerinde uzlaşmak kolay değil, ancak rakamlar gerçeğe yakın: Brüksel sakinlerinin yüzde 52 ila 58’i kişisel gelir vergisi ödemiyor. Bu oran, “yüzde 70” iddiasından hâlâ uzak.

—–Vergi Yükünün Dağılımı “Yüzde 15” İddiası…

Rik van Cauwelaert ayrıca kişisel gelir vergisinin yüzde 90 ila 95’inin nispeten küçük bir gruptan, yani nüfusun yüzde 15’inden toplandığını söyledi. Van Cauwelaert, bu bilginin kaynağının Finance&Investment Brussels CEO’su Pierre Hermant’ın bir açıklaması olduğunu belirtti.

Hermant, geçen yıl 9 Temmuz’da Le Soir gazetesinde Brüksel’deki kişisel gelir vergisinin yüzde 90’ının (yüzde 95 değil) nüfusun sadece yüzde 15’i tarafından ödendiğini belirtmişti. Hermant ile iletişime geçildiğinde ise şimdi bunun yüzde 90 değil, yüzde 80 olduğunu söylüyor. Kaynağı ise yine Brüksel Vergi Dairesi.

—–BISA’nın Hesaplaması, Verginin %95’i Nüfusun %25’inden

BISA, yayın ekibinin isteği üzerine yaptığı hesaplamaya göre, tüm nüfus hesaba katıldığında kişisel gelir vergilerinin yüzde 95’i Brüksel sakinlerinin yüzde 25’i tarafından ödeniyor.

Peki ya yüzde 90’ı temel alırsak? Statbel’den alınan rakamlara dayanarak yapılan hesaplamalar, kişisel gelir vergisinin yüzde 90’ına ulaşmak için Brüksel nüfusunun en az yüzde 21,4’üne ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Yani Van Cauwelaert’in dediği gibi yüzde 15 değil.

—–Eski Bakan Gatz “Kurumlar Vergisi Ödeyebilirler”

Eski Brüksel Bakanı Sven Gatz (Anders), X’e bir dizi açıklamayla yanıt verdi. Gatz, diğer şeylerin yanı sıra, Brüksel’de yaşayan bazı kişilerin az miktarda kişisel gelir vergisi ödediğini, ancak (küçük) bir işletmeleri olduğu için kurumlar vergisi ödeyebileceklerini söyledi.

—–Rakamlar Gerçeğe Yakın Ama Tek Rakam Yok…

Brüksel nüfusunun nispeten küçük bir bölümünün, Brüksel’in kişisel gelir vergisinin büyük bir kısmından sorumlu olduğu gerçeği geçerliliğini koruyor. Brüksel’in kişisel gelir vergilerinden elde ettiği gelirlerin nispeten daha düşük olduğu doğru; bunun bir nedeni, Belçika’nın geri kalanına kıyasla nüfusun daha büyük bir bölümünün vergiye katkıda bulunmaması. Ancak bunun çeşitli sebepleri bulunuyor ve “yüzde 70” gibi tek bir rakam üzerinde uzlaşmak kolay değil.